Als het maar gezond is…

Hieronder vindt u een stuk dat Marina schreef naar aanleiding van de alcoholdiscussie en de rol van ouders.

“Als het maar gezond is…”

Deze uitspraak ligt veel ouders-in-spe op de lippen bestorven. Maar in de hele discussie over alcohol lijkt dit niet meer te gelden en gaan ouders liever de confrontatie uit de weg. Dat alcohol schadelijk is voor het opgroeiende brein staat inmiddels onomstotelijk vast en is de hoofdreden om in januari de alcoholleeftijd naar 18 te verhogen. Gemakkelijk zal dit echter niet worden in de praktijk. Als je met pubers praat, hoor je dat zij het gevoel hebben echt iets kwijt raken dat belangrijk voor hen is. Niet alleen de 16 en 17-jarigen die zullen moeten stoppen met drinken. Ook 14 en 15 jarigen zijn boos en voelen zich benadeeld. Wat gaat dit betekenen voor de handhaving van deze nieuwe wet?

“Door de gemakzucht van volwassenen is alcohol steeds belangrijker geworden voor jongeren.” Dit zegt Marina van der Wal opvoedkundige, schrijfster van de opvoedwaaier Alcohol en co-auteur van Het Enige Echte Eerlijke Puberopvoedboek. Het is niet zo zeer de ‚zucht’ naar alcohol die maakt dat pubers willen drinken. Het is vooral de invloed van hun omgeving en mee willen doen. Niet mee doen is voor veel pubers geen optie, legt de puberdeskundige uit. Van der Wal: “als je niet meedoet, val je op. En elke puber weet dat je in de sociale jungle van alles kunt doen, maar opvallen (en afwijken) kan echt niet. Dat is sociale zelfmoord. Niet meedoen en buiten de boot vallen doet pijn. Letterlijk: de hersenen registreren sociaal buitengesloten worden als fysieke pijn. Geen mens – en zeker pubers – gaat bewust pijn lijden. Er bij horen is van (sociaal-) levensbelang.”

De hersenen registreren sociaal buitengesloten worden als fysieke pijn. Geen mens – en zeker pubers – gaat bewust pijn lijden. Er bij horen is van (sociaal-) levensbelang.

Hangen
“Pubers willen tijd met elkaar doorbrengen en dat hebben ze ook nodig. In die tijd leren ze namelijk hoe het sociale leven in elkaar zit”, vertelt Van der Wal. “Het is noodzakelijk dat je dat zonder je ouders naast je op de bank doet. Want die verstoren het sociale evenwicht en de leerervaringen die pubers nodig hebben. Ze moeten het zelf doen, op hun eigen manier.” Daarom trekken pubers dus naar buiten, of gaan ze met elkaar in een schuur zitten of naar de kroeg. Het hoort bij opgroeien, bij groter worden. Maar moet dat gepaard gaan met alcohol drinken? Van der Wal: “nee, natuurlijk kan dat ook zonder alcohol. Maar dat is niemand meer gewend. Kijk maar eens in je omgeving hoeveel volwassenen het leuk kunnen hebben zonder alcohol. Wat dat betreft zijn wij er als volwassenen zelf verantwoordelijk voor dat onze kinderen zijn gaan denken dat je niet zonder alcohol kunt.”

Ouders vinden die confrontatie razend moeilijk. Iedereen is druk en de tijd die je dan als gezin doorbrengt, die moet voor velen ‚gezellig’ zijn. Opvoeden is soms niet gezellig, maar dat hoort erbij.

Gezellig
Daarnaast vinden veel ouders opvoeden maar knap lastig. Zeker dat deel van opvoeden dat gaat over grenzen stellen, nee zeggen en regels handhaven. “Ouders vinden die confrontatie razend moeilijk. Iedereen is druk en de tijd die je dan als gezin doorbrengt, die moet voor velen ‚gezellig’ zijn. Opvoeden is soms niet gezellig, maar dat hoort erbij.”, legt Van der Wal uit. Het niet aanbieden van regels en grenzen heeft een desastreus effect op opgroeiende kinderen, vertelt de opvoedkundige. Geen grenzen aangeboden krijgen betekent volgens haar dat een kind z’n grenzen steeds verder verlegt. Kinderen hebben het nodig om te ‚botsen’ om zichzelf te kunnen ontwikkelen. Als een kind niets meemaakt, geen ruzie met z’n ouders heeft, dan gaat dat kind door tot het ergens wel een grens tegenkomt. Van der Wal: “het niet aanbieden van grenzen en regels grenst aan kindermishandeling, ook al klinkt dat hard.”

Het niet aanbieden van grenzen en regels grenst aan kindermishandeling, ook al klinkt dat hard.

Aanpak
Maar wat moeten ouders dan doen? Van der Wal “alcohol kopen voor je 18-minner omdat het anders zo ongezellig wordt thuis is echt een ultiem zwaktebod. Voor de geboorte roepen alle ouders: ‚als het maar gezond is’. En dus kun je nu prima zeggen: „ik verbied jou om alcohol te drinken, want ik wil je graag gezond houden”. En dan zorgt zo’n verbod ervoor dat kinderen nooit meer drinken? “Nee, natuurlijk niet!”, lacht de opvoedkundige. “Kinderen zullen altijd experimenteren, ook met drank. Maar als je een verbod hebt gekregen voelt het veel eerder ‚stout’, dan als je ouders het allemaal wel prima (lijken te) vinden.” Uit informatie van de GGD en het Trimbos instituut blijkt ook dat ouders die duidelijk aangeven dat alcohol niet mag grote invloed heeft op de hoeveelheid alcohol die gedronken wordt. “Kinderen van ouders die alcohol verbieden drinken significant minder”, zegt de opvoedkundige.

Kinderen van ouders die alcohol verbieden drinken significant minder!

Horeca
Wie er ook last van hebben zijn horecaondernemers, die krijgen minder mensen in hun zaak. Ook daar heeft de opvoedkundige een mening over: “je moet het niet alleen maar negatief zien, het is juist een kans! Een alcoholvrije vrijdagavond zou zo maar méér pubers in de zaak op kunnen leveren en meer omzet. Omdat er een nieuwe groep ouders het uitgaan dan wél goed zal gaan vinden. Ik ben benieuwd of er een horecaondernemer is die dat uit durft te proberen. Of een producent van alcoholvrij-bier die dit moment aangrijpt om z’n product in de markt te zetten. Laat maar zien dat alcohol geen voorwaarde is voor een feestje!”